باب الوجد قال اللّه تعالى : وَ رَبَطْنا عَلى قُلُوبِهِمْ إِذْ قامُوا « 1 » . وجه استشهاد به آيهء كريمه آن است كه ربط بر قلوب تقويت و تشجيعى است از براى درخشنده از جانب حقّ كه متنبّه مىشود و به هوش مىآيد و آگاه مىشود قلوب از براى آن نور ، و شهودى است عارض و بىآرام‌كننده ؛ و همچنين « وجد » نورى است كه مىافتد در قلب ، و مشتعل مىشود لهب او نزد شهودى عارض‌شونده و بىآرام‌كننده ، چنان كه گفت : [ معناه ] الوجد « 2 » لهب يتأجّج من شهود عارض مقلق . يعنى : لهبى است نورى كه مشتعل مىشود و زبانه مىزند از شهودى عارض ؛ يعنى كشفى دفعى الوجود كه ظاهر مىشود ناگاه ، پس بىآرام مىكند صاحبش را . و هو على ثلاث درجات : الدرجة الاولى : وجد عارض يستفيق له شاهد السمع ، أو شاهد البصر ، أو شاهد الفكر ، أبقي على صاحبه أثرا أو لم يبق . يعنى : « وجدى است كه عارض مىشود » ناگاه . و « متنبّه و آگاه مىشود از براى آن وجد » و به هوش مىآيد از غفلت « شاهد سمع » ؛ و اين وقتى است كه بوده باشد واردى كه شهادت مىدهد از براى او به صحّت حال او به خطاب سمعى .

--> ( 1 ) . كهف / 14 . ( 2 ) . اصل : + على ثلاث درجات .